Συμφωνία της Βάρκιζας

Το περιεχόμενο και η έναρξη του εμφυλίου

Η Συμφωνία της Βάρκιζας υπογράφτηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1945 από την τότε κυβέρνηση Πλαστήρα και αντιπροσώπους του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) μετά την ανακωχή στις 11 Ιανουαρίου 1945 ανάμεσα στους Άγγλους και τον ΕΛΑΣ βάσει της οποίας οι δυνάμεις του υποχρεώθηκαν να εκκενώσουν την Αττική και τη Θεσσαλονίκη. 

Η Συμφωνία της Βάρκιζας υπογράφτηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1945 από την τότε κυβέρνηση Πλαστήρα και αντιπροσώπους του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) μετά την ανακωχή στις 11 Ιανουαρίου 1945 ανάμεσα στους Άγγλους και τον ΕΛΑΣ βάσει της οποίας οι δυνάμεις του υποχρεώθηκαν να εκκενώσουν την Αττική και τη Θεσσαλονίκη.

 

Την αντιπροσωπεία του ΕΑΜ αποτελούσαν ο επικεφαλής Γεώργιος Σιάντος[γ.γ. ΚΚΕ], Ηλίας Τσιριμώκος [γ.γ. Ε.Λ.Δ.], Δημήτρης Παρτσαλίδης [γ. Κεντρικής Επιτροπής του ΕΑΜ] και ο στρατηγός Στέφανος Σαράφης ως στρατιωτικός σύμβουλος, ενώ η κυβερνητική αντιπροσωπεία απαρτιζόταν από τον επικεφαλής Ιωάννη Σοφιανόπουλου, υπουργό Εξωτερικών, Περικλή Ράλλη (υπουργό Εσωτερικών),Ιωάννη Μακρόπουλο (υπουργό Γεωργίας) και Παυσανία Κατσώτα ως στρατιωτικό σύμβουλο.

 

Περιεχόμενο της συμφωνίας

Τη Συμφωνία αποτελούσαν εννέα άρθρα.

  • Tη δημιουργία μιας δημοκρατικής πολιτείας με πλήρεις πολιτικές ελευθερίες.
  • Την άρση του στρατιωτικού νόμου.
  • Την αμνηστία των πολιτικών αδικημάτων (αλλά με την εξαίρεση των κοινών αδικημάτων), που πραγματοποιήθηκαν μετά τις 3 Δεκεμβρίου 1944.
  • Την πλήρη απελευθέρωση των συλληφθέντων από τον ΕΛΑΣ.
  • Τη δημιουργία ενός νέου Εθνικού Στρατού.
  • Την αποστράτευση του ΕΛΑΣ και τον πλήρη αφοπλισμό του.
  • Την εκκαθάριση των δημοσίων υπηρεσιών.
  • Την αντίστοιχη εκκαθάριση σωμάτων ασφαλείας, και
  • Τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το πολιτειακό ζήτημα και εκλογών με συμμετοχή διεθνών παρατηρητών

 

Τα μετέπειτα

Τα αποτελέσματα της Συμφωνίας της Βάρκιζας ήταν:

  • Στις 28 Φεβρουαρίου ολοκληρώθηκε ο αφοπλισμός του ΕΛΑΣ, ο οποίος παρέδωσε 100 πυροβόλα διαφόρων τύπων, 81 ομαδικούς και 138 ατομικούς όλμους, 419 πυροβόλα, 1412 οπλοπολυβόλα, 713 αυτόματα τουφέκια, 48.953 τουφέκια και πιστόλια, 57 αντιαρματικά τουφέκια και 17 συσκευές ασυρμάτου.

 

  • Μερικές μονάδες του ΕΛΑΣ, όπως και ο ηγέτης του Άρης Βελουχιώτης αρνήθηκαν να δεχτούν τη Συμφωνία και κατέφυγαν και πάλι στα βουνά. Το Κ.Κ.Ε. τους αποκήρυξε αμέσως.

 

  • Οι εκατέρωθεν παραβιάσεις των όρων της οδήγησα σε νέα πολιτική πόλωση και στα δραματικά γεγονότα του εμφυλίου 1946-1949.

 

Ωστόσο, η Συμφωνία της Βάρκιζας περιείχε ουσιαστικές αδυναμίες και νομικά κενά, τα οποία σε συνδυασμό με την έλλειψη συνεννόησης ανάμεσα στις δύο πλευρές, τελικά οδήγησαν στην ουσιαστική ακύρωσή της. Υπήρχε, χαρακτηριστικά, η πιο κάτω σημαντική παράλειψη: Ενώ με τη συμφωνία της Βάρκιζας παραχωρούνταν αμνηστία στους αντάρτες του ΕΛΑΣ, δε λαμβάνετο πρόνοια για τα ποινικά αδικήματα που διαπράχθηκαν στην περίοδο των Δεκεμβριανών.

 

Αυτή η παράλειψη θα έχει μοιραίες επιπτώσεις στις πολιτικές εξελίξεις στην Ελλάδα. Μετά την υπογραφή της Συνθήκης ξέσπασε η λεγόμενη Λευκή Τρομοκρατία και κύμα αντεκδικήσεων εναντίον των κομμουνιστών. Πάντως λόγω της συνθήκης το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας παρέμεινε νόμιμο κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου έως τις 27/12/1947.

 

Ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ με μαρτυρίες πρωταγωνιστών

Η σειρά «ΒΙΟΙ ΠΑΡΑΛΛΗΛΟΙ ΤΟΥ ΕΜΦΥΛΙΟΥ» προσπαθεί, προβάλλοντας πλούσιο οπτικοακουστικό υλικό, να σκιαγραφήσει τον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο. Στο δεύτερο επεισόδιο εξετάζεται η κατάπαυση του πυρός με τη συμφωνία της Βάρκιζας. Αρχικά, προβάλλεται η συνέχιση του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, με τα δύο συμμαχικά στρατεύματα να προελαύνουν προς τη Γερμανία ενώ στο εσωτερικό οι αντάρτες του ΕΛΑΣ παραδίδουν την Αθήνα στους Βρετανούς.

 

 Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα λάθη της ηγεσίας της αριστεράς που οδήγησαν στην ήττα του Δεκεμβρίου και τη συμφωνία της Βάρκιζας. Στο επίκεντρο της έρευνας, μάλιστα, έρχεται και η παράδοση των όπλων από τους αντάρτες. Ακολούθως αναλύεται η κατάσταση που επικράτησε μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας και η δραστηριότητα του ΚΚΕ ιδιαίτερα μέσα στο ελληνικό στράτευμα. Σχολιάζονται επίσης, οι εκλογές, το δημοψήφισμα του 1946 και η διχασμένη καθοδήγηση από την αριστερή ηγεσία, γεγονότα που οδηγούν εκ νέου στην εμφύλια σύρραξη.

 

Για να το παρακολουθήσετε πατήστε εδώ


 

Πηγη: Βικιπαίδεια

Write a comment

Comments: 0